لالجین یکی از شهرهای مشهور در ایران میباشد، این شهر به عنوان پایتخت سفال ایران، ریشه در قرنها تلاش و نوآوری دارد. حدود ۸۰ درصد ساکنان این شهر، مستقیم یا غیرمستقیم با سفالگری درگیرند، اهمیت جهانی لالجین در صنایع دستی، فراتر از مرزهای ایران میرود و باعث جذب گردشگران از سراسر دنیا شده است. در ادامه قصد داریم تا لالجین همدان را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم، پس تا انتها همراه ما باشید.
تاریخچه و پیشینه لالجین همدان
تاریخچه لالجین به قرن یازدهم میلادی بازمیگردد، با کاوشهای باستانی که تمدنی پیشرفته را نشان میدهند. سفالهای اولیه در تپههای اطراف، کشاورزی و صنایع دستی ابتدایی را آشکار میکنند. در دوران هخامنشی و ساسانی، لالجین بخشی از مسیرهای تجاری بود و مهاجرت صنعتگران چینی در مغول، تکنیکهای جدید آورد. در قرن بیستم، تأسیس شرکت سفال در ۱۹۳۶، تولید را صنعتی کرد و امروز با ۱۰۰۰ کارگاه، این شهر جهانی شده است.
دلیل نامگذاری لالجین
جالب است که بدانید روایتهای زیادی برای علت نامگذاری لالجین وجود دارد:
- دلیل نامگذاری لالجین، روایتی جذاب اما مبهم دارد. برخی مورخان، آن را به “لال” (به معنای بیزبان یا ruby) نسبت میدهند، اشاره به سکوت کارگاهها یا رنگهای سرخ لعاب.
- روایت دیگری، به دوران مغول برمیگردد، جایی که ساکنان برای یادگیری سفالگری به چین فرستاده شدند، و بعد از بازگشت، شهر لالجین نام گرفت.
- برخی نیز متعقد به این هستند که اسم لالهجین در اصل از پرندهای شکاری به نام لاچین الهام گرفته شده است.
- در لالجین دشتی پر از گلهای لاله وجود دارد که میتواند دلیل نامگذاری باشد. بعضیها میگویند لالجین به معنی آبادی لاله است.
لالجین همدان در کجای نقشه ایران قرار دارد؟
لالجین در بخش مرکزی شهرستان بهار، استان همدان واقع شده و در ارتفاع ۱۷۳۱ متری از سطح دریا، بر دامنههای شرقی رشتهکوه البرز مرکزی قرار دارد. این موقعیت جغرافیایی، با خاک حاصلخیز و منابع آبی غنی، بستری ایدهآل برای کشاورزی و سفالگری ایجاد کرده و شهر را به نقطهای کلیدی در غرب ایران تبدیل کرده است. تحلیل جغرافیایی نشان میدهد که لالجین، با اقلیم نیمهخشک کوهستانی، زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل دارد که این تنوع، جاذبههای فصلی ایجاد میکند.
مسیرهای دسترسی و راههای رفتن به لالجین
مسیرهای بسیاری برای رسیدن به لالجین وجود دارد، اگر مبدا شما تهران است شما دو گزینه قطار یا خودروی شخصی را دارید. کوتاهترین مسیر، جاده ساوه به همدان است که شما را مستقیم به مقصد میرساند. برای افرادی که از سمت شهرهای جنوب شرقی به سمت این شهر حرکت میکنند، بهتر است تا از طریق بزرگراه گرمسار- قم به سمت ساوه حرکت کنید و بعد از آن با جاده ساوه به همدان به لالجین برسید. اگر از شهرهای شمالی یا شمال شرقی میآیید، مسیر تهران گزینهای مناسب و سریعتر است. اگر از مناطق جنوبی ایران سفر میکنید، فاصله تا همدان طولانی است و رانندگی ممکن است خستهکننده شود. پیشنهاد میشود در یکی از شهرهای بین راه توقف کنید یا از قطار و هواپیما استفاده کنید.
[مطالعه بیشتر: پرفروشترین صنایع دستی ایران ]
لوکیشن دقیق لالجین روی نقشه گوگل مپ
لالجین تا همدان چند کیلومتر فاصله دارد؟
فاصله لالجین از همدان تنها ۲۰ کیلومتر است، سفری کوتاه که با خودرو حدود ۳۰ دقیقه طول میکشد. این نزدیکی، لالجین را به مقصدی ایدهآل برای سفرهای یکروزه از همدان تبدیل کرده است.
فاصله تهران تا لالجین همدان چقدر است؟
فاصله تهران تا لالجین، حدود ۳۲۵ کیلومتر از همدان به علاوه ۲۰ کیلومتر، مجموعاً ۳۴۵ کیلومتر است و نیاز به زمان رانندگی ۴ تا ۵ ساعت دارد. از تهران، اتوبان به همدان و سپس جاده بهار، مسیری مناسب برای این شهر است. با وجود این فاصله، لالجین را به گزینهای مناسب برای آخر هفتهها از پایتخت بدل میکند، هرچند ترافیک اتوبان، گاهی تأخیر ایجاد میکند.
بهترین زمان برای سفر به شهر لالجین همدان
لالجین که در بسیاری از منابع به عنوان مهد سفال و هنر شناخته میشود، از طبیعت چهار فصل بهرهمند است. به همین دلیل بهترین زمان سفر به لالجین، بهار و پاییز است، در این دو فصل دمای این شهر به ۱۵ تا ۲۵ درجه و همراه با باران ملایم میرسد. تابستان گرم (تا ۳۰ درجه)، و زمستان سرد (زیر صفر) دارد. آبوهوای کوهستانی لالجین، با ۳۰۰ میلیمتر بارش سالانه، بهار را سرسبز میکند.
صنایع دستی و سفالگری در لالجین همدان
معروفترین صنایع دستی لالجین همدان، سفال میباشد. هنری از خاک رس محلی که به ظروفی جاودان بدل میشود. فرآیند، از استخراج گل تا کوره ۱۰۰۰ درجه، ساده اما دقیق است. لعابهای طبیعی، رنگهای فیروزهای میسازند. علاوه بر ظروف سفالی، ساخت سرامیک در لالجین نیز باعث شده تا برخی افراد این شهر را به عنوان لالجین همدان سرامیک بشناسند.
طیف گستردهای از ظروف سفالی از جمله کوزههای سنتی برای نگهداری آب و مایعات، دیزیهای سفالی برای پخت غذاهای محلی، کاسهها و بشقابهای تزئینی با نقوش سنتی، گلدانهای سفالی با طرحهای میناکاری، پارچها و لیوانها برای سرو نوشیدنیها، ظروف دکوری مانند مجسمههای کوچک و قابهای سفالی و کوزههای ذخیره غلات برای مصارف خانگی در لالجین تولید میشوند. این محصولات با تکنیکهای سنتی و مدرن مانند چرخکاری، قالبگیری و لعابکاری ساخته شده و اغلب با رنگهای طبیعی و نقوش اسلیمی تزئین میشوند. بازار لالجین پر از کارگاههایی است که این آثار را عرضه میکنند و تجربه بازدید از آنها، شما را با فرهنگ غنی این شهر آشنا میکند.
[مطالعه بیشتر: راهنمای خرید ظروف میناکاری]
آداب و رسوم و فرهنگ مردم لالجین
به دلیل تاریخ غنی شهر لالجین، مردم این شهر از فرهنگ بالایی برخوردار هستند که عبارتند از:
- سفالگری: سفالگری عنصری اساسی از هویت و فرهنگ مردم لالجین به شمار میرود و این شهر را به عنوان پایتخت جهانی سفال معرفی کرده است.
- مهماننوازی: ساکنان لالجین به خاطر استقبال صمیمانه از مهمانان مشهور هستند و گردشگران در این شهر هرگز احساس غربت نمیکنند.
- احترام به سالمندان: در جامعه لالجین، احترام به افراد مسن جایگاه ویژهای دارد.
- جشنهای سنتی: برپایی آیینهای سنتی، به ویژه در مناسبتهای ملی مثل نوروز و نمایشگاههای سفال، از ویژگیهای برجسته مردم این منطقه است.
- رسوم زمستانی: در فصلهای سرد، مردم لالجین همچنان کرسی را برای گرمایش و گردهماییهای خانوادگی پهن میکنند.
- مراسم مذهبی: آیینهای مذهبی، از جمله عزاداری محرم و روزهداری رمضان، در زندگی مردم لالجین اهمیت بسزایی دارد.
بازار سنتی و صنایع دستی لالجین همدان
بازار بخش مهمی از اقتصاد از شهر را در دست دارد، در بازار لالجین همدان، لباسهای سنتی، صنایعدستی منحصربهفرد، نانهای محلی و شیرینیهای خوشمزه همگی نماینده فرهنگ و سنتهای غنی این شهر هستند.
ساعت کاری بازار سفال لالجین همدان
برخی از کارآگاهها در لالجین به صورت شبانه روز باز هستند ولی برای خرید از بازار این شهر بهترین زمان 10 صبح تا 1 یا 2 بعدظهر و 4 عصر تا غروب میباشد. این ساعت در همهی فصول یکسان نیست و براساس تعداد گردشگران و بازدیدکنندگان نیز این ساعت تغییر میکند.
طبیعت و جاذبههای طبیعی اطراف لالجین
با این وجود که لالجین شهری غنی از سفال میباشد و به عنوان لالجین همدان سفال شناخته میشود. این شهر از طبیعت و جاذبههای طبیعی نیز بهرهمند است.
رودخانه یکهچای
رودخانه یکهچای یکی از زیباترین رودهای طبیعی اطراف لالجین است، رودخانهای خروشان که از دامنههای الوند سرچشمه میگیرد و در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر جاری میشود. این رود، با طول تقریبی ۱۰۰ کیلومتر و عرض متوسط ۵ تا ۱۰ متر، نه تنها منبع آب کارگاههای سفالگری است، بلکه اکوسیستمی غنی از ماهیهای محلی، پرندگان مهاجر و گیاهان حاشیهای میباشد.
رودهای دشت سیمینه
رودهای دشت سیمینه، مجموعهای از جریانهای آبی در شمال و غرب لالجین همدان، مانند رگهایی حیاتی، طبیعت این منطقه را زنده و سرسبز نگه میدارند. این دشت، در دامنههای الوند و در ارتفاع حدود ۱۷۰۰ متری، بستری حاصلخیز برای کشاورزی و سفالگری فراهم کرده و رودهای آن، از جمله قوریچای و شاخههای فرعیاش، نقشی کلیدی کشاورزی لالجین ایفا میکنند.
جاهای دیدنی و گردشگری نزدیک به لالجین
در کنار طبیعت و جاذبههای طبیعی اطراف لالجین، جاهای دیدنی و گردشگری توجه افراد زیادی را به خود جلب کرده است.
روستای تاریخی دهنجرد
روستای دهنجرد یا دهنجرد، در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی لالجین واقع شده، روستایی بکر با قدمتی به دوره قاجار (حدود ۲۰۰ ساله)، که بافت خشتی و سنگیاش، تصویری از زندگی سنتی ایرانی را ترسیم میکند. این روستا، در دهستان سفالگران، با جمعیتی حدود ۵۰۰ نفر، در دامنه تپههای الوند قرار دارد و طبیعتش، ترکیبی از مزارع گندم، باغهای میوه (سیب و گردو) و چشمههای فصلی است.
غار علیصدر
غار علیصدر، بزرگترین غار آبی جهان، در ۷۵ کیلومتری شمال غربی لالجین (در شهرستان کبودراهنگ)، یکی از برجستهترین جاذبههای طبیعی استان همدان است، غاری با قدمتی ژوراسیک (حدود ۱۵۰ میلیون ساله) که شبکهای از کانالهای آبی، دریاچهها و تالارهای سنگی را در دل کوههای زاگرس پنهان کردهاست. این غار، با طول ۱۱ کیلومتر و عمق متوسط ۵۰ متر، بازدیدکنندگان را با قایق به سفری زیرزمینی میبرد.
فاصله لالجین از غار شگفتانگیز علی صدر
از لالجین به جاده اصلی بیجار برگردید و به سمت گُلتپه حرکت کنید. وقتی به گلتپه رسیدید، تابلوهای راهنمایی شما را به سمت غار علیصدر هدایت میکنند. پس از طی ۱۴ کیلومتر و عبور از روستای سراب، به مقصد یعنی علیصدر خواهید رسید.
اقامتگاهها و محلهای اقامت در لالجین همدان
رزرو محل اقامت نیز از اولویت بالایی برخوردار است، از بهترین اقاماتگاههای بومگردی لالجین همدان میتوان به هتلآپارتمان سینا لالجین، اقامتگاه بومگردی دولتسرا، اقامتگاه بومگردی خاطره لالجین و اقامتگاه بومگردی آقبلاغ لالجین همدان اشاره کرد.
چرا لالجین به عنوان شهر جهانی سفال انتخاب شد؟
کسانی که با لالجین آشنایی زیادی ندارد، این سوال برای آنها به وجود میآید که چرا لالجین به عنوان شهر جهانی سفال انتخاب شد؟ این شهر به دلیل تاریخچه طولانی و غنی در حوزه سفالگری در سال 1395 توسط شورای جهانی صنایعدستی (WCC) لقب شهر جهانی سفال را از آن خود کرد.
غذاهای محلی و سوغات لالجین همدان
دیزی لالجین به عنوان غذای معروف این شهر شناخته میشود، همچنین شما میتوانید آش برنج، آش اماج، آش هویج و جو، آش خشکبار و آش کاچی لالجین را نیز امتحان کنید. شناختهشدهترین سوغات این شهر، سفال و نقوش میناکاری میباشد.
توصیهها و نکات مهم برای سفر به لالجین
- اگر در فصل بهار یا تابستان به این شهر سفر میکنید، کلاه آفتابی، عینک آفتابی و ضد آفتاب را فراموش نکنید. به دلیل کوهستانی بودن این منطقه اگر در پاییز و زمستان به این شهر سفر میکنید، لباس گرم به همراه داشته باشید.
- سفالهای خود را از فروشگاههای معتبر خریداری کنید.
- در یک روز میتوانید زمان خود را برای خرید و گشت گذار به این شهر اختصاص دهید.
سخن پایانی
لالجین همدان، شهری کوچک اما پرآوازه، نه تنها پایتخت سفال ایران، بلکه گنجینهای جهانی از هنر و فرهنگ است. این شهر، با پیشینهای چند هزار ساله، داستانی از خاک و خلاقیت را روایت میکند، جایی که هر قطعه سفال، نشان دهنده بخشی از هویت ایرانی است. اگر به دنبال خرید محصولات سفالی و باکیفیت لالجین هستید، میتوانید از سایت چارشین دیدن کنید.
