اگر شما از طرفداران هنر صنایع دستی هستید، احتمالاً با سفال و ظروف سفالی آشنایی دارید. این ظروف علاوه بر زیبایی، نماد هنر و فرهنگ هستند و استفاده از آنها میتواند خانه شما را پر از حس گرم و طبیعی کند. اما نگهداری از سفال نیازمند دانستن نکات خاصی است تا از ترکها و شکستگیها جلوگیری شود و زیبایی و دوام این ظروف تا سالها حفظ شود. از آنجا که عمر و دوام ظروف سفالی وابسته به نحوه استفاده از سفال است، در این مقاله از سایت چارشین قصد داریم راهکارهای کامل و اثربخش نگهداری از این محصولات ارزشمند را بررسی کنیم.
چرا نگهداری صحیح از ظروف سفالی اهمیت دارد؟
ظروف سفالی فراتر از یک ظرف ساده، یک انتخاب سالم محسوب میشوند. این ظروف با خاصیت قلیایی و توانایی دفع سموم آب، به سلامت دستگاه گوارش کمک میکنند و برخلاف فلز یا پلاستیک، هیچ ماده شیمیایی مضری به غذا منتقل نمیکنند. منافذ ریز سفال، رطوبت و حرارت را در پخت تنظیم کرده و ارزش غذایی مواد را به حداکثر میرسانند. طعم و عطر طبیعی غذا نیز کاملاً حفظ میشود، زیرا سفال با مواد غذایی واکنش نمیدهد. با نگهداری صحیح، این ظروف سالها دوام میآورند و زنگ نمیزنند، شستشوی منظم هم از ترکخوردگی و کدر شدن لعاب جلوگیری میکند تا زیبایی اصیل آنها همیشه ماندگار بماند.
نکات مهم برای نگهداری از ظروف سفالی
از موارد مهم برای نگهداری از ظروف سفالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
شستشو
- برای مراقبت از ظروف سفالی، به ویژه میناکاری روی سفال، هرگز از مواد شوینده قوی یا اسفنجهای زبر برای شستن ظروف سفالی استفاده نکنید. این کار ممکن است باعث آسیب به سطح ظرف شود.
- بهترین روش استفاده از آب گرم و صابون ملایم است. این ترکیب به خوبی تمام آلودگیها را از ظرف پاک میکند.
- ظروف را بعد از شستشو فوراً خشک کنید تا از تجمع رطوبت و ایجاد قارچ جلوگیری شود.
خشک کردن
- ظروف سفالی را در محیطی خنک و به دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید. خشک شدن طبیعی به حفظ کیفیت ظرف کمک میکند.
- از دستمال پارچهای نرم برای خشک کردن ظروف سفالی خود استفاده کنید. دستمال را به آرامی روی سطح ظرف بکشید تا رطوبت اضافی را جذب کند و سپس ظرف را در هوای آزاد قرار دهید.
اجتناب از تغییرات دمایی ناگهانی
سفال به تغییرات دما بسیار حساس است، انتقال مستقیم از یخچال به فر یا از فر داغ به سینک سرد، باعث انبساط و انقباض ناگهانی و ترک فوری میشود. اگر ظرف سرد است، ۳۰ دقیقه در دمای اتاق نگه دارید، سپس استفاده کنید، اگر از فر خارج شد، آن را روی تخته چوبی (نه سطح سنگ سرد) قرار دهید تا به آرامی خنک شود.
استفاده از زیرلیوانی و جداکننده
وقتی ظروف سفالی روی هم چیده میشوند، وزن و تماس مستقیم باعث خط افتادن روی لعاب یا شکستن در بلند مدت میشود. در انبار یا کابینت، بین هر ظرف کاغذ مومی، نمد یا پارچه نخی قرار دهید و از زیرلیوانی چوبی یا سیلیکونی استفاده کنید. حداکثر ۵ تا ۶ ظرف را روی هم بچینید، بیشتر از این، فشار به ظرف پایینی آسیب میرساند.
مراقبت در برابر نور و رطوبت
- ظروف سفالی نباید در معرض نور مستقیم خورشید یا نور متمرکز مصنوعی قرار بگیرند. حتی بهترین گلدان سفالی اگر مدام در معرض نور خورشید باشد، آسیب میبیند.
- رطوبت زیاد میتواند باعث قارچ و آسیب به ساختار ظروف شود. اطمینان حاصل کنید که محل نگهداری ظروف گردش هوای کافی دارد. این کار به خصوص برای گلدانهای سفالی، اهمیت بسیاری دارد.
آببندی کردن ظروف سفالی برای جلوگیری از ترکهای احتمالی
قبل از استفاده از ظروف سفالی، لازم است آنها را آببندی کنید. این مرحله از ترک خوردگی و نفوذ مواد غذایی به بافت سفال جلوگیری میکند. برای آببندی ظروف سفالی، آنها را ابتدا در آب گرم بشویید و سپس مقداری آب در ظرف ریخته و اجازه دهید 12 تا 24 ساعت باقی بماند.
جلوگیری از تماس با فلزات تیز
جلوگیری از تماس با فلزات بخش مهمی از نگهداری از سفال میباشد. قاشق فلزی و چاقو روی لعاب خط میاندازد. از قاشق چوبی یا سیلیکونی استفاده کنید.
ترمیم سفال ترک خورده
اگر ظروف سفالی ترک خورده باشند، میتوان آنها را ترمیم کرد. راهحلهای ساده خانگی میتوانند این مشکل را برطرف کنند.
- برای ترمیم ترکهای کوچک، استفاده از چسبهای مخصوص سفال توصیه میشود.
- در موارد ترکهای بزرگ، بهتر است از متخصصین تعمیر سفال کمک بگیرید.
استفاده از ظروف سفالی لعابدار در فر
ظروف سفالی لعابدار، گزینهای عالی برای پخت و پز در فر هستند. رعایت نکات زیر هنگام استفاده از ظروف سفالی لعابدار در فر ضروری است:
- دمای فر نباید از ۱۹۰ درجه سانتیگراد بیشتر شود.
- استفاده از قاشقهای چوبی یا سیلیکونی به جای قاشقهای فلزی، از آسیب به لعاب ظروف جلوگیری میکند
فواید نگهداری آب در ظروف سفالی
سفال به دلیل ماهیت قلیایی خود، تعادل pH آب را حفظ کرده و آن را تازه نگه میدارد. کوزههای سفالی به دلیل ساختار خاص و ویژگیهای فیزیکی خود، قادر به خنک نگهداشتن آب هستند. این کوزهها معمولاً از خاک رس ساخته میشوند که دارای تخلخل بالایی است. همچنین، دیوارههای سفالی به دلیل خاصیت عایق حرارتی خود، مانع از ورود گرمای محیط به داخل کوزه میشوند. بنابراین، ترکیب تبخیر و عایق بودن دیوارهها باعث میشود که آب درون کوزه برای مدت طولانیتری خنک بماند.
جمعبندی
نگهداری صحیح از ظروف سفالی میتواند کیفیت، دوام و کارایی آنها را افزایش دهد و شما را از هزینههای اضافی بینیاز کند. رعایت نکاتی مانند نحوه شستشو، حرارت مناسب، آببندی ظروف و ترمیم ترکها از اهمیت بسیاری برخوردار است. همچنین، استفاده از ظروف لعابدار در فر و آگاهی از فواید نگهداری آب در کوزههای سفالی، به شما این امکان را میدهد که از تمام ویژگیهای منحصر به فرد این ظروف بهرهمند شوید. اگر به دنبال زیبایی و ارزش بیشتر برای خانه خود هستید، ظروف سفالی و راههای نگهداری آن میتوانند بهترین گزینه باشند.
سوالات متداول
آیا میتوانم ظروف سفالی را در ماشین ظرفشویی بشویم؟
پاسخ به این سؤال به نوع سفال و کیفیت لعاب بستگی دارد. ظروف سفالی مدرن با لعاب مقاوم (مانند لعابهای صنعتی ضدشوک) گاهی به صورت محدود در ماشین ظرفشویی قابل شستشو هستند، اما توصیه اکید این است که این کار مداوم انجام نشود.
از چه سایتی بهترین سفال را خریداری کنیم؟
سایت چارشین بهترین گزینه برای خرید سفال و سرامیک اصیل ایرانی است، مستقیم از کارگاههای معتبر مانند لالجین عرضه میشود و تنوع بالایی از ظروف غذاخوری، دیزیپز، گلدان و دکوری دارد. با تضمین اصالت، قیمت مناسب، ضمانت بازگشت کالا و ارسال سریع به سراسر کشور، تجربه خریدی امن و حرفهای ارائه میدهد.
چگونه لکه چای یا قهوه را از ظرف سفالی پاک کنم؟
اگر کوزه لکه دارد، میتوانید از محلول آب گرم و کمی سرکه یا جوش شیرین استفاده کنید
